Eindthesis Britt Nibbering

Eindopdracht

Een verbijstering opwekkende heksenjacht

‘De Engel des doods’ kreeg zij toegedicht als bijnaam door de media als reactie op de moord en pogingen tot moordbeschuldigingen aan haar adres. Haar zaak heeft voor veel opschudding gezorgd in de juridische wereld en ook de relatie van wetenschap met het recht is flink onder druk komen te staan. Eind januari 2004 sprak de telegraaf van een monsterproces en dat was het ook. Meerdere rechtszaken worden afgewerkt met genadeloze veroordelingen tot gevolg: levenslang, levenslang met TBS. Maar na vele jaren vechten, herziening van overlijdensrapporten en nieuwe statistische berekeningen blijkt dat er een heel ander monster voor de bijnaam van dit proces verantwoordelijk is.

De zaak van Lucia de B. of Lucia de Berk, zoals ze nu weer genoemd mag worden, staat model voor de moeizame relatie tussen wetenschap (lees: bèta en gamma wetenschappen) en het Nederlandse recht. Andere voorbeelden zijn de zaak van Tamara Wolvers en de Schiedammer Parkmoord. Bij de eerst genoemde gaat het om de moord op Tamara Wolvers nadat zij uit is geweest met haar vrienden. Zij wordt dood aangetroffen in haar huis. Haar oom wordt verdacht van de moord om meerdere redenen: hij had een motief en schoenafdrukken van schoenen die hij gekocht heeft staan op de plaats delict. Ook zou er DNA materiaal van hem zijn gevonden, maar dit blijkt een lastig punt. De rechters krijgen in deze zaak het rapport over de vergelijking van het DNA profiel van de hoofdverdachte en de DNA sporen op het slachtoffer tot hun beschikking. Het profiel, gevonden onder de vingernagels van het slachtoffer, komt bijna geheel overeen met DNA profiel van de verdachte op een mutatie na. Het rapport noemt dat een dergelijk mutatie ten minste 1 op 5000 personen treft en zij alleen de verdachte kunnen uitsluiten wanneer het DNA monster van twee personen is. Ondanks deze informatie spreken de rechters hem tot drie maal toe vrij. In 2013 werd een nieuwe wet opgesteld die wellicht een heropening van deze zaak mogelijk maakt. 1

Ook de bekende Schiedammer parkmoord is een schrijnend voorbeeld van de gespannen relatie tussen wetenschap en recht binnen de rechtspraak. In deze zaak werd de rol van de Cees B. bij de dood van een tienjarig meisje, Nieke Kleiss, en het neersteken van haar elfjarige vriendje Maikel in het Princes Beatrixpark in Schiedam los van het feit dat hij de politie heeft gebeld. De rechters hebben in deze zaak het gebrek aan DNA van de verdachte, Cees B., op de plaats van het misdrijf zelf interpreteert. Gezien de toedracht van de doodslag en het seksueel misdrijf was het volgens hen logisch dat er geen DNA gevonden was door het Nederlands Forensisch Instituut.2 In de schiedammermoord zaak vallen een aantal overeenkomsten met de Lucia de B. zaak te ontdekken. Ten eerste heeft rechtspsycholoog Peter van Koppen, hoogleraar aan de Vrije Universiteit van Amsterdam en aan de universiteit van Maastricht, het dossier van deze zaak samen met studenten beken en het volgende geconcludeerd. Het rapport was zeer selectief. Ook zei hij “Men kauwt net zo lang door totdat het lijkt dat de verdachte het gedaan heeft”.3,4 Ten tweede heeft volgens Peter R. de Vries in dit proces achterdocht een rol gespeeld. “De recherche vond het wel erg toevallig dat een pedofiel precies op dat moment bij de plaats delict aanwezig was” aldus de misdaadverslaggever.5 Op 10 december 2004 werd B. vrijgelaten, omdat de echte moordenaar zich melde. In totaal heeft Cees B. ruim vier jaar onschuldig vastgezeten.4

 

Het is dus duidelijk dat er in meerdere zaken fouten worden gemaakt in het wederzijdse begrip van wetenschap en het recht. In dit essay zal worden focust op de rommelige relatie tussen het recht en de gamma wetenschappen.

Om te beginnen kan dit probleem, wat mij betreft, opgelost worden door aan beide kanten van de relatie kennis op te doen over elkaars discipline. Een goed voorbeeld dat er al een dergelijke overlapping bestaat is binnen de rechtspsychologie. Dit is tegenwoordig een onderdeel van zowel de opleiding psychologie als de opleiding rechten, maar blijkbaar zijn de rechters en psychologen van nu niet voldoende op de hoogte van elkaar. De zaak Lucia de B. is niet alleen hiervan een uitstekend voorbeeld, maar ook van de onenigheid binnen de gamma discipline zelf.

 

Om een duidelijk beeld van de verwarring die ontstaat wanneer recht en wetenschap elkaar niet begrijpen is het allereerst noodzakelijke om de gebeurtenissen in zaak Lucia de B. in chronologische volgorde te zetten.

Op 4 september 2001 overlijdt een baby met ernstige aangeboren afwijkingen in het Juliana Kinderziekenhuis (JKZ). De hoofdarts geeft een verklaring van onnatuurlijke dood af. Op basis van de dood van deze baby en eerdere geruchten van haar (oud)collega’s en haar baas wordt zij op 10 september op non-actief gezet. Het ziekenhuis geeft ten tijde hiervan aan dat de reden om haar op non-actief te zetten, is omdat ze dienst had toen de baby overleed en zij rust verdient. Een week later melden zowel het JKZ als het Rode Kruis Ziekenhuis (RKZ), waar zij werkte voordat zij bij het JKZ ging werken, dat zij dienst had tijdens of vlak voor de dood van vijf baby’s en verschillende ouderen. Op 14 september wordt Lucia de B. aangehouden in het appartement van haar grootouders. Op 8 mei 2002 horen Lucia de B. en haar advocaat de officiële aanklacht tegen haar: dertien keer moord en vijf maal poging tot moord verspreid over beide ziekenhuizen waar zij gewerkt heeft. Op 24 maart 2004 vindt de uitspraak plaats. Het geroddel van (oud)collega’s en haar negatieve verleden (zij heeft in Canada, onder invloed van een loverboy, als prostitué rondgelopen) hebben bijgedragen aan het beeld dat zij wel een moordenaar moet zijn. Het Openbaar Ministerie (OM) maakte, naast dit beeld van Engel des Doods, gebruikt van schakelbewijs. Het eerste schakelbewijsstuk dat tot deze beslissing leidde, komt van de hand van prof. dr. F.A. de Wolff, toenmalig toxicoloog aan het Leids Universitair Medische Centrum (LUMC). Hij pleitte dat het betreffende kindje overleed kon zijn aan een digoxine vergiftiging. Ook speelde haar dagboeken (tweede schakel) een rol in de veroordeling. Hierin had zij op de dag van een van de verdachte overlijdensgevallen geschreven dat ze toegegeven had aan haar compulsie. Verder was in haar dagboeken te lezen dat zij een ‘heel groot geheim’ had en schreef ze over haar ‘dwangmatige neigingen’. De B. zelf vertelt dat haar compulsie bestaat uit het leggen van tarot kaarten, dat zij ziet als een alternatieve hulpverlening. Tevens bepleit psycholoog Ligthart dat De B. lijdt aan een antisociale persoonlijkheid. Daarbij bevestigde dhr. Elffers het beeld dat de rechters hadden van deze ‘moordlustige’ verpleegkundige. Hij heeft een waarschijnlijkheidsberekening gedaan en daaruit volgt dat de kans dat een verpleegkundige toevallig betrokken is bij hetzelfde aantal overlijdens – en/of reanimatie incidenten als Lucia de B. 1 op 342 miljoen is. Bovendien is Lucia de B. ter observatie naar het Pieter Baan Centrum gestuurd. Op 10 maart 2003 geeft dit centrum een rapport uit. Er zijn psychologische afwijkingen gevonden bij Lucia de B., maar ze is geen psychopaat. Toch vermeldt het Pieter Baan Centrum dat zij geen conclusie kunnen trekken, omdat de B. niet bekent. Dit alles was erg overtuigend voor de rechters en veroordelen haar dan ook tot een levenslange gevangenisstraf voor vijf moorden en 3 maal poging tot moord.

Na de uitspraak gaat De B. in hoger beroep. Op 4 april tekent ook het OM hoger beroep aan, omdat zij denken dat meer moorden bewezen kunnen worden. Op 18 juni 2004 veroordeelt het hoger gerechtshof Lucia de B. opnieuw tot levenslang en deze keer met TBS (Ter Beschikking van de Staat) erbij voor de moord op zeven patiënten en drie pogingen tot moord. De redenering hiervoor is als De B. ooit gratie krijgt, moet ze gedwongen in therapie. Het OM zegt bij deze zaak nieuw bewijs in te brengen. Zij hebben de overlijdenssituaties voorgelegd aan een groot aantal artsen en zij zouden gezegd hebben dat de situaties verdacht zijn. De B. blijft ontkennen en gaat in cassatie tegen de uitspraak.

Verpleegarts Metta de Noo en wetenschapsfilosoof Ton Derksen bekijken de zaak Lucia de B. en concluderen in 2006 dat er weinig klopt van de bewijsvoering. Derksen schrijft hier ook een boek over. Op 14 maart van ditzelfde jaar stelt de Hoge Raad dat de combinatie levenslang en TBS niet kan en verwijst de zaak terug naar de rechtbank in Amsterdam om een beslissing te laten nemen, die op 13 juli beslist dat de TBS komt te vervallen, maar levenslang blijft staan. 7,8,9 Op 19 maart wordt De B. overgebracht naar het ziekenhuis Hilversum en daarna naar het Penitentiair Ziekenhuis in Scheveningen. Op het moment wordt het niet duidelijke gecommuniceerd aan de familie, maar later blijkt dat zij een beroerte heeft gehad en als gevolg hiervan, en eventueel mede door gebrek aan zorg in de gevangenis, raakt zij aan haar rechterzijde verlamt.6

Vervolgens neemt op 19 oktober de commissie evaluatie afgesloten strafzaken (CEAS) de zaak Lucia de B. in behandeling. In februari dat volgende jaar besluit CEAS dat De B. geen strafonderbreking krijgt, omdat haar omstandigheden haar gezondheid niet zodanig beïnvloeden dat ze tijdelijk vrij moet komen. In april laat de advocaat-generaal de Hoge Raad dat hij binnen een maand een verzoek tot herziening van de zaak Lucia de B. wil indienen bij de Hoge Raad. Naar aanleiding hiervan geven minister Hirsch-Ballin en staatsecretaris Albayrak De B. een vrije periode van drie maanden. Op 29 oktober 2007 laat het OM bekent dat het CEAS adviseert om de zaak te heropenen, omdat er bij wetenschappers onderling onenigheid bestaat over de digoxine vergiftiging. Er volgt nieuw onderzoek en De B. vraag Albayrak om tijdelijke vrijlating. Op 2 april 2008 krijgt zij drie maanden in vrijheid. Op 17 juni 2008 is uit onderzoek gebleken dat de digoxine baby op natuurlijke wijze is overleden, hierdoor valt de hele bewijsvoering uit elkaar en dus wordt de hele zaak herzien. De B. wordt opnieuw tijdelijk vrijgelaten. Op 7 oktober 2008 wordt de zaak officieel heropend, vanwege het nieuw aangeleverde bewijs.

Op 17 maart 2010 wordt Lucia de Berk officieel vrijgesproken van alle moorden en pogingen tot moord.7,8,9

 

Onenigheid binnen de gamma discipline

In dit onderdeel zijn een drietal actoren betrokken: het Pieter Baan Centrum, de psycholoog Ligthart en speciaal agent en gedragsdeskundige van de Amerikaanse Federale Politie (FBI) Alan C. Brantley. 10 Allen schetsen een ander beeld van De B. voor de rechters. De beoordeling van deze beelden door de schetsers zelf variëren van ‘ons onderzoek kan eigenlijk niets zeggen’ tot ‘ik ben helemaal zeker van mijn zaak’. Dit zal het lastig hebben gemaakt voor de rechters welk beeld nou het meest waarheidsgetrouw is, want wanneer er meerder beelden worden geschetst is het lastig bepalen welke het meest betrouwbaar is. Vooral omdat de rechters weinig tot geen kennis hebben van het diagnosticeren van stoornissen.

Als eerste licht klinisch – en forensichpsycholoog dr. Drs. L.E.E. Ligthart de rechters in over zijn beeld van De B. Hij sluit een antisociale persoonlijkheid en psychopathie niet uit. Sterker nog, hij schrijft dat ze een matig ontwikkeld geweten heeft en dat ze antisociale en narcistische trekjes vertoont. Ze toont de trekken van een klassieke psychopaat Als onderbouwing voor zijn diagnoses gebruikt hij die ongeveer 3 maal dat hij haar vanachter het raam heeft geobserveerd en het, op niet gerechtelijke wijze verkregen, ARBO rapport. De B. wilde niet meewerken aan een onderzoek van hem, dus hij heeft haar nooit direct gesproken. 11

De rechters wilden meer zekerheid en regelden een onderzoek door het Pieter Baan Centrum. Hieraan wilde De B. wel meewerken. PBC diagnosticeerde als volgt: bij De B. zijn wel psychologische afwijkingen gevonden, maar ze is geen psychopaat. Hierbij vermeldt het ook dat zij geen conclusies kunnen trekken, omdat De B. ontkent dat ze de moorden heeft gepleegd.8 Later blijkt dat in het rapport vermeld wordt dat PBC concludeert dat De B. last heeft van verlatingsangst uit haar jeugd en de daaruit voorvloeiende woede.11

Special agent en gedragsdeskundige Brantley wordt uit de Verenigde Staten overgevlogen om zijn visie op Lucia de B. te laten horen. Hij krijgt uitgebreid het woord van de rechters waarin hij vertelt hoe het gedrag van De B. overeenkomt met de seriemoordenaars die hij zelf onderzoekt. Hij vertelt hoe seriemoordenaars vaak geordend werken en hun misdaden zeer zorgvuldig plannen. “Ze (lees: serie moordenaars) kennen de risicofactoren goed. Ze rouwen na een sterfgeval intensief mee, om de aandacht van zich af te leiden”. Juist haar betrokkenheid bij de zieke kindjes werd als verdacht aangemerkt door haar (oud) collega’s. Zijn schets vervolgt hij met de informatie dat seriemoordenaars het liefst hun slachtoffers vergiftigen via een injectie. Let op: dit is exact waar de B. van beschuldigd wordt. “Deze mensen weten dat ze anders zijn dan anderen en proberen erachter te komen waarom dat zo is. Het zijn Einzelgängers die mentaal zo gestoord zijn, dat ze een gevaar vormen voor de mensen die ze tegenkomen. De drang om tot moorden over te gaan wordt niet zelden aangewakkerd door boosheid of depressies”. 11

De B. heeft dus verschillende stoornissen toegewezen gekregen en die zijn niet de minste. Daarom zullen de antisociale persoonlijkheid en het narcisme hier worden uitgelegd. Het is zaak om te beseffen dat het diagnosticeren van een patiënt een lastige en vooral gevoelige zaak is. Een verkeerde of overdreven diagnose kan het leven van een patiënt flink overhoop gooien voor een langere tijd. Daarom zijn de regels om te diagnosticeren en de voorwaarden waaraan een persoon moet voldoen om een diagnose te krijgen, vastgelegd in de DSM-IV-TR (DSM V is in de maak). Een patiënt moet bijvoorbeeld een aantal van de bekende symptomen vertonen voor een bepaalde periode achtereenvolgend. Ten eerste moet duidelijk zijn wat een stoornis precies is. Een stoornis is een gedragspatroon van doorgaans normale gedragingen in zeer versterkte vorm. De antisociale persoonlijkheid is een van de meest voorkomende persoonlijkheidsstoornissen: 4.1 % van de wereldbevolking lijdt aan deze stoornis. De meest prominente karakteristiek van deze mensen is dat zij een slechte controle hebben over hun impulsen. Daarbij hebben ze een beperking in het vormen van positieve relaties met anderen, hebben ze de neiging om gedrag te vertonen dat de basale sociale normen en waarden schofferen en zijn zij erg bedrieglijk of lichten zij mensen op voor hun eigen persoonlijke voordeel of plezier. Ook plegen zij vaker misdaden – moord, verkrachting en overvallen – dan mensen die niet aan deze stoornis lijden. Eveneens hebben ze een lage tolerantie voor frustratie, zijn zij erg onstuimig zonder na te denken over de consequenties van hun gedrag en nemen ze graag risico en zoeken zij graag het gevaar op zonder de risico’s in te zien. Bovendien zijn ze rusteloos en gauw verveeld rusteloos en kunnen zij zich niet aanpassen aan de dagelijkse verantwoordelijkheden van bijvoorbeeld een huwelijk of een baan. Als laatste hebben ze vaak een tekort aan verbale vaardigheden en executieve functies in het brein: mogelijkheid om concentratie te behouden, zelf-monitoring, zelfbewustzijn en de mogelijkheid van maladaptief gedrag (niet bevorderlijk gedrag) te switchen naar adaptief gedrag (bevorderlijk gedrag). Deze lijst van karakteristieken lijkt erg op de gedragingen van psychopathie (een stoornis die niet officieel genoemd wordt in de DSM-IV-TR), maar er zijn verschillen. Het belangrijkste verschil is dat antisociale persoonlijk getriggerd moet worden door een traumatische gebeurtenis, die de patiënt zich niet per se hoeft te herinneren. Toch heeft het een redelijk grote heritabilitiet (erfelijkheid). Tweeling studies hebben aangetoond dat antisociale persoonlijkheid 50% heritabiliteit bij eeneiige tweelingen en bij twee-eiige tweelingen 20%. Adoptiestudies bevestigen deze erfelijkheid: strafbladen van geadopteerde zonen lijken meer op die van hun biologische vader dan die van hun adoptievader. Bij psychopathie is het genetisch component hoger en is geen triggerende gebeurtenis niet nodig om de gedragingen te gaan vertonen. 12 De B. zou wel een triggerende gebeurtenis in haar leven kunnen hebben meegemaakt. Zij heeft een turbulente jeugd gehad met o.a. de invloed van een loverboy en prostitutie. Voor de rest kan ik niet zeggen of de gedragingen toepasbaar zijn op haar, maar prof. dr. Ligthart vond van wel. Een verklaring voor deze stoornis zou kunnen zijn dat patiënten een verlaagd niveau van serotonine hebben. Dit zou leiden tot het impulsieve en agressieve gedrag.12

De B. heeft naast de antisociale persoonlijkheid heeft zij narcistische trekjes toegeschreven gekregen. Narcisme is een zeldzame persoonlijkheidsstoornis. Het heeft een prevalentie van minder dan 1% (Lenzenweger, 2008), maar een andere studie stelt dat de prevalentie 2.2% is (Crawford et al., 2005). Een narcistische persoonlijkheid wordt gekarakteriseerd door een aantal gedragingen. Ten eerste gedragen lijders aan deze stoornis zich vaak dramatisch en zijn zij oppervlakkig in hun emotionele uitingen naar anderen en in relaties. Voor de bewondering, die zij erg hard nodig hebben, vallen ze graag op zichzelf terug en zien ze afhankelijkheid van anderen als zwak en gevaarlijk. Daarnaast zijn ze zelfingenomen, zijn ze veel bezig met fantaseren over macht en succes en zien ze zichzelf als beter dan de meeste andere mensen in hun omgeving. Bovendien stellen zij in interpersoonlijke relaties onredelijke eisen aan hun partner om naar hun pijpen te dansen, negeren ze andermans behoeften en verlangens, maken zij misbruik van anderen om meer macht te krijgen en zijn ze arrogant en veeleisend. Er bestaan verschillende verklaringen voor een narcistische persoonlijkheid, allen uit de cognitieve psychologie. Het kan voortvloeien uit een over evaluatie door geliefden tijdens de kindertijd of het is een gevolg van de verdediging tegen sterke afwijzing door belangrijke mensen in het leven.13 Waarschijnlijk is prof. dr. Ligthart voorzichtig geweest met De B. met een narcistische persoonlijkheid te diagnosticeren, omdat het zeldzaam is. Persoonlijk zie ik weinig narcistische trekjes voor zover ik het gedrag van De B.

Speciaal agent en gedragsdeskundige Brantley en klinisch –en forensisch psycholoog Ligthart zijn het redelijke met elkaar eens, hoewel Ligthart een verklaring denkt te geven voor het moordlustige gedrag van De B. waar Brantley haar gedrag vergelijkt met het gedrag van seriemoordenaars, die hij zelf onderzoekt. Het Pieter Baan Centrum lijkt in eerst instantie terughoudend, maar geeft later toch een ondersteuning voor het De B. is een moordenaar scenario. Verlatingsangst opgedaan in haar jeugd en de voortvloeiende woede daaruit zouden haar moordlustige gedrag verklaren. Al dit gegis(alleen PBC heeft De B. werkelijke gesproken), dat officieel nooit als echt bewijs heeft gediend volgens het OM, hebben ertoe geleid dat de beeldvorming van De B. als moordenaar alleen maar versterkt werd. Het heeft niet alleen de rechters beïnvloed om de dramatisch lage kans van 1 op 342 miljoen te beschouwen als betrouwbaar aan te nemen. Mogelijk heeft het ook invloed gehad op de conclusies van het onderzoeken van andere experts, zoals Elfers zelf, Wolff en de medici, wiens beoordeling of de sterfgevallen onnatuurlijk waren, werd gebruikt als bewijs tegen De B. Dit is naar mijn mening een slecht te zaak en moreel erg onjuist. Daarbij is het zeker een conflict binnen de gamma discipline in deze zaak, omdat eigenlijk was niemand het geheel met elkaar eens. Dit versterkt ook weer de slechte band tussen gamma wetenschap en het recht, want hoe kan van rechters worden gevraagd of zij de waarheid uit deze warboel kan halen als de discipline dit zelf niet eens kan.

 

 

 

 

Gamma vs. bèta conflict

Wanneer er goed gekeken wordt naar al het bewijs en de onderliggende betogen die het beeld van moordlustige verpleegkundige kan men ook een klein bèta-gamma conflict ontdekken. Toch lijkt dit in eerste instantie niet. Bèta draagt, mogelijk onder invloed van het beeld van De B. als koelbloedige moordenaar, bewijs aan dat het OM gelijk heeft en dat zij alle ten laste gelegde moorden heeft gepleegd en gamma doet hetzelfde. Iedereen lijkt het met elkaar eens, maar wanneer een deel van het schakelbewijs (de digoxine vergiftiging van een van de baby’s) onderuit gehaald wordt door een andere bètawetenschapper en vervolgens ook het statistische bewijs wordt weerlegd, begint de bèta discipline in intern conflict te raken. Hierdoor raakt het ook in conflict met de gamma discipline, die niet van conclusie verandert. Gamma blijft erbij dat verschillende stoornissen (ze zijn het er intern niet over eens welke stoornis(sen) precies de oorzaak zijn) ertoe geleid hebben dat De B. zich heeft ontwikkeld tot een genadeloze seriemoordenaar. Hiermee botsen ze met de bèta discipline, die in 2008 van mening is veranderd en nu pleit dat De B. geen moordenaar is, omdat alle sterfgevallen natuurlijk blijken. 7,11

 

Moraal van het verhaal

Het is duidelijk dat tijdens de processen tegen Lucia de Berk veel fouten zijn gemaakt mede onder invloed van negatieve beeldvorming door (oud)collega’s, die over haar roddelde dat het wel heel verdacht was dat De B. steeds in de buurt was/was geweest toen de patiënten stierven en haar vreemd gedrag vond vertonen, de politie (zij vonden de tarot kaarten en de ‘gestolen’ bibliotheekboeken over de bekendste seriemoordenaars van Nederland) en de gamma discipline. Experts deden uitspraken zonder dat zij alle benodigde informatie van de rechter kregen om een gefundeerde conclusie te maken, experts deden zich voor als experts terwijl zij dit niet waren (Elfers was geen statisticus en heeft een hele eigenaardige methode gebruikt om zijn bekende kans van 1 op 342 miljoen te berekenen) en de rechters hebben zich laten meeslepen door dit alles. Ik vind dat rechters niet moreel hebben gehandeld in deze zaak, omdat zij zich niet voldoende onafhankelijk hebben gedragen. Zij lijken gewoon mee te gaan zijn met de ‘De B. is een moordenaar’-flow. Dit zou je toch moeten kunnen verwachten van een rechter. Ook vind ik dat dr. Elfers en Wolff moreel onjuist bezig zijn geweest om dezelfde reden als ik vind dat de rechters immoreel handelden. Als laatste heeft de gamma discipline zich schuldig gemaakt aan immoreel optreden, omdat zij conclusies trekken zonder de verdachte gesproken te hebben en in het geval van Ligthart met niet gerechtelijk verkregen documenten heeft gewerkt. Hiervoor is ook het recht medeverantwoordelijk en dus mede schuldig. Het Pieter Baan Centrum heeft als enige moreel juist gehandeld. Als je niet met zekerheid een conclusie kunt trekken, vermeld je dat erbij. PBC heeft vanaf het begin gezegd dat ze geen conclusies kunnen trekken, omdat De B. ontkent dat ze de moorden heeft gepleegd.

 

Lucia de B.: een verbijstering opwekkende heksenjacht, zoals de Volkskrant op 3 april 2014 kopte, is een goede samenvatting van het monster proces. De hele bewijsvoering van het OM was gedurende de eerste twee rechtszaken nergens anders op gestuwd dan louter beeldvorming van een moordlustige zuster. Dit beeld werd onder andere gecreëerd door (oud)collega’s, de politie en de gamma discipline waaronder prof. dr. Lighthart en speciaal FBI agent en gedragsdeskundige Brantley. Het OM, de rechters en de experts, die medisch en statistisch onderzoek deden, werden hierdoor beïnvloed. Dit is inderdaad vergelijkbaar met de heksenjachten van ongeveer 1480 tot en met 1700 14 waarin de angst van een deel van de bevolking leidde tot de vertroebeling van het rationeel beoordelingsvermogen en zo veroordeling van onschuldige individuen. Al met al is het dus een gerechtelijke dwaling die nooit meer zou mogen gebeuren.

 

 

 

Bronnenlijst

  1. College: ’Interpreting a problematic DNA profile’ Richard Gill, Leiden University. Honoursclass Science and the Law: uncomfortable bedfellows? 9 december 2014.
  2. http://www.nrc.nl/handelsblad/van/2001/april/06/man-misbruikte-eerder-kinderen-7536958 Geraadpleegd op 27 december 2014 en 12 januari 2015.
  3. http://vorige.nrc.nl/binnenland/article1715456.ece . Geraadpleegd op 27 december 2014 en 12 januari 2015
  4. http://nl.wikipedia.org/wiki/Schiedammer_parkmoord . Geraadpleegd op 27 december 2014 en 12 januari 2015
  5. http://vorige.nrc.nl/binnenland/article1603663.ece. Geraadpleegd op 27 december 2014 en 12 januari 2015.
  6. http://www.luciadeb.nl/laatste-nieuws.html Geraadpleegd op 27 december 2014 en 12 januari 2015
  7. College Richard Gill, Leiden University, over Lucia de B. Honoursclass Science and the Law: Uncomfortable bedfellows? 2 december 2014.
  8. http://vorige.nrc.nl/nieuwsthema/luciadeb/article1874055.ece/Tijdlijn_zaak_Lucia_de_B. Geraadpleegd op 27 december 2014 en 12 januari 2015
  9. http://nl.wikipedia.org/wiki/Zaak-Lucia_de_Berk . Geraadpleegd op 27 januari 2014 en 12 januari 2015.
  10. http://vorige.nrc.nl/nieuwsthema/luciadeb/article1544688.ece/De_unieke_moordzaak_van_Lucy_de_B. geraadpleegd op 28 januari 201, 12 en 13 januari 2015.
  11. http://www.blikopdewereld.nl/rechtspraak/levenslang/boek-de-praktijk-van-de-levenslange-gevangenisstraf-in-nederland/3548-hoofdstuk-18-levenslang-lucia-de-berk-een-zwarte-bladzijde-in-de-geschiedenis-van-de-nederlandse-rechtspraak Geraadpleegd op 28 januari 2014, 12 en 13 januari 2015.
  12. Larsen, Buss en Nolen-Hoeksma, (2011). Introduction to personality, clinical & health psychology.Leiden University. The McGraw-Hill companies. Pagina 494-497. ISBN: 9781121268883.
  13. Larsen, Buss en Nolen-Hoeksma, (2011). Introduction to personality, clinical & health psychology.Leiden University. The McGraw-Hill companies. Pagina 504-506. ISBN: 9781121268883.
  14. http://nl.wikipedia.org/wiki/Heksenjacht Geraadpleegd op 13 januari 2015

 

Final version Thesis (Charlie Pieterman)

Hidden Controversies: how the judicial system is to solve scientific disputes Part I Introduction More knowledge, more evidence Throughout the whole of society, science is seen as a fact generator. All models, theories and paradigms that arise from science are used by science, industry and society for the benefit of all. A probably less obvious […] Continue reading →

Final Thesis – Jordy Steltman

FINAL THESIS – Jordy Steltman PDF: FINAL THESIS Jordy Steltman DREAM AND PROBLEM STATEMENTS Introduction Dreams contribute to the solution of a problem. Although there are many differences in the cultures of jurisprudence, engineering (science), social science and economics, for which the terms α, β, γ and δ are used, each culture has ideas about what they […] Continue reading →

Final version thesis

Link to PDF Dream & Problem In our society, multiple disciplines continuously work together to solve various problems. In order for various political policies to be applied, various types of research will have first formed a fundamental base and will have proven these policies are actually useful. Treatment policies for mental illness combine knowledge of […] Continue reading →

Final version Thesis

DREAM & PROBLEM statements The Lucia de B. case has been stated as the biggest miscarriage of justice in the Netherlands. Because of others, driven by the certainty that Lucia was innocent and a victim of this gross miscarriage, the case was reopent by the supreme court of the Netherlands as new (or some might say old) scientific facts […] Continue reading →

Final Version Thesis

Final version Thesis by Tahira Nakchedi Paragraph 1 Introduction into the problem and the dream solution: As an introduction into science and law I have provided a brief summary of Rakoff[i]  which explains the problematic relationship. Science and law have become inseparable due to the fact that scientific methods aid in lawsuits. Whether it be […] Continue reading →

final version thesis

Section 1: Dream and problem statement As a nurse, doctor or other employee in the health care, you have a huge responsibility, namely the responsibility for  someone else’s life. This big responsibility comes with a big vulnerability too. Because; what if someone dies on your watch? Is that your fault or not? Where is the […] Continue reading →

Thesis (Final Version)

Introduction: problem and dream In the renaissance there was the ideal of the polymath (homo universalis): students received a broad education and developed themselves as experts in all areas. Nowadays there is so much knowledge that it is impossible for one individual to possess all that knowledge. Instead, everyone specializes themselves in one area of […] Continue reading →